Wist u dat… Origami een fascinerende geschiedenis heeft?
Origami is een bijzondere kunstvorm met een rijke geschiedenis en wordt nog steeds door kunstenaars gebruikt om schitterende creaties te maken. Antalis duikt in de ontwikkeling van deze unieke kunstvorm.
Origami is een bijzondere kunstvorm met een rijke geschiedenis en wordt nog steeds door kunstenaars gebruikt om schitterende creaties te maken. Antalis duikt in de ontwikkeling van deze unieke kunstvorm.
Wist u dat… Origami een fascinerende geschiedenis heeft – en nog steeds door kunstenaars wordt gebruikt?
Origami lijkt bijna magie. In de handen van een getalenteerde beoefenaar kan een simpel vel papier worden gevouwen en opnieuw gevouwen tot een prachtig en ingewikkeld ontwerp. Van eenvoudige vormen tot realistische vogels, dieren en bloemen – allemaal ontstaan ze uit een plat stuk papier.
Door de eeuwen heen is origami gebruikt voor ceremoniële doeleinden, als vermaak en als inspiratiebron voor kunstenaars, ontwerpers, architecten, wetenschappers en ingenieurs. Maar bovenal is origami een viering van creativiteit en geduld, en een bewijs van de onbegrensde mogelijkheden van papier.
De fascinerende geschiedenis van origami
De kunst van het papiermaken zou rond het jaar 610 door Chinese boeddhistische monniken naar Japan zijn gebracht. Lange tijd was papier een luxeproduct in Japan en alleen beschikbaar voor een selecte groep mensen. Tijdens de Edo-periode (1603-1867), een lange periode van stabiliteit en economische groei, werd origami steeds populairder.
Het woord ‘origami’ bestaat uit twee Japanse woorden: ‘ori’ (vouwen) en ‘gami’ (papier). Oorspronkelijk stond het bekend als ‘orikata’ (gevouwen vormen) en werd het vooral beoefend door aristocraten en hoge militairen. Zij gebruikten gevouwen papier voor ceremoniële doeleinden. Naarmate de kunst populairder werd, raakte de term ‘origami’ ingeburgerd.
In de achttiende eeuw werd de Japanse origami beïnvloed door westerse invloeden, zoals het Europese servetvouwen en educatieve vouwtechnieken die in Duitse kleuterscholen werden gebruikt.
Toen Japan in 1860 zijn grenzen openstelde voor de rest van de wereld, verspreidde origami zich snel over de hele wereld. De westerse interesse groeide vooral na de Tweede Wereldoorlog, mede door het ontroerende Japanse volksverhaal over Sadako Sasaki en haar Duizend Kraanvogels. Bovendien brachten tentoonstellingen van de Japanse meester Akira Yoshizawa en de oprichting van het Origami Center of America in New York door Lillian Oppenheimer de kunst wereldwijd onder de aandacht. In de jaren 1970 en 1980 werd origami erkend als zowel een vorm van vermaak als een artistieke discipline.
Yoshizawa, de grootmeester van origami, de kunst van het Japanse papier vouwen
Bron: 14 maart 2023 / Door M. D.
Origami in de kunstwereld
Verschillende kunstenaars hebben origami verheven van een recreatieve bezigheid tot een erkende kunstvorm:
Akira Yoshizawa (Japan): Akira Yoshizawa (1911-2005) wordt beschouwd als de grondlegger van de moderne origami-technieken. Hij verwierp de traditionele snijmethoden en ontwikkelde de ‘natte vouwtechniek’, waarmee zachtere, natuurlijkere lijnen konden worden gecreëerd. Yoshizawa ontwierp meer dan 50.000 modellen en schreef diverse boeken over origami. Hij wordt gezien als de grootmeester van de moderne origami.
Eric Joisel (Frankrijk): De Franse kunstenaar Eric Joisel (1956-2010) was een van de meest invloedrijke Europese origamikunstenaars. Oorspronkelijk opgeleid als beeldhouwer, werd hij een meester in figuratieve origami. Het duurde vaak meer dan 100 uur om zijn expressieve papieren sculpturen te voltooien. Zijn beroemde origami-egel, gevouwen uit één enkel stuk papier, kostte hem bijna zes jaar om te voltooien.
Joisel liet zich inspireren door mythische en fantasierijke wezens, evenals door de natuur en het menselijk lichaam. Hij zei over origami: "Wanneer mensen mij vragen hoe lang het duurt om een sculptuur te maken, zeg ik '35 jaar', want zo lang heeft het geduurd om dit niveau te bereiken."
Richard Sweeney (Verenigd Koninkrijk): De Britse kunstenaar Richard Sweeney (geboren in 1984) werd aanvankelijk opgeleid als beeldhouwer maar groeide uit tot een van de meest inventieve origami-kunstenaars ter wereld. Geïnspireerd door organische vormen vouwt en transformeert hij papier tot vloeiende, elegante sculpturen.
De invloed van origami op architectuur en design
Origami heeft niet alleen kunstenaars geïnspireerd, maar ook ingenieurs, architecten en ontwerpers beïnvloed. De geometrische precisie van origami wordt toegepast in architectuur, technische innovaties en opvallende modeontwerpen.
De Nederlandse architect Lars Spuybroek gebruikt origami-achtige vouwen om dynamische, vloeiende architectonische ruimtes te creëren. De Miura-vouw, ontwikkeld door de Japanse ingenieur Koryo Miura, wordt gebruikt in inklapbare zonnepanelen voor satellieten, waaronder NASA-projecten.
De bekende Japanse modeontwerper Issey Miyake verwerkt origami-technieken in zijn sculpturale kledingstukken waarin kunst en functionaliteit samenkomen.
Daarnaast gebruiken bedrijven origami-geïnspireerde ontwerpen om afval te verminderen en innovatieve verpakkingen te ontwikkelen.
